Wanneer betaalt je werkgever je opleiding en wanneer moet je dat zelf doen?

RedactieAlgemeen

meer studeren

Stilstaan is achteruitgang. Je moet jezelf blijven ontwikkelen. Wanneer betaalt je werkgever je opleiding en wanneer moet je dat zelf doen?

Je bent pas net begonnen, maar je hebt je volgende drie carrièrestappen al uitgestippeld. Inclusief aanvullende opleiding. Maar waar heb je qua opleiding recht op vanuit je werkgever? Wie betaalt? En: wat als er geen budget is? Vijf vragen over opleiding.

1. Wat verstaan we onder studie of opleiding?

Opleiding is een breed begrip. Eigenlijk vallen alle manieren waarop een werknemer zich op professioneel – en soms ook persoonlijk – vlak ontwikkelt, onder de paraplu opleiding. Dat zijn dus cursussen en masteropleidingen via een opleidingsinstituut, het volgen van e-learningmodules achter je computer, het behalen van deelcertificaten of EVC-procedures, maar ook het bezoeken van congressen en netwerkbijeenkomsten.

Voor zover het opdoen van de theoretische kennis. Want opleiden gaat natuurlijk slechts gedeeltelijk over vakinhoud. Daarom vallen onder opleiding ook je oudere collega die je bij de hand neemt om je wegwijs te maken in de organisatiecultuur en kantoorpolitiek en de coach die je helpt uit te vinden ‘wat je nou écht wilt met je loopbaan’.

2. Waar heb ik recht op?

Vooropgesteld: wettelijk gezien heb je helemaal nergens recht op. Of je in de praktijk iets mag verwachten, hangt van een aantal factoren af. Allereerst van de cao. Die verplicht werkgevers vaak een opleidingsbeleid te hebben. Als je werkgever met een cao of eigen bedrijfsregeling werkt, staat daar in wat er voor je is geregeld. Bijvoorbeeld of je voor jouw functie verplichte cursussen moet volgen om bij te blijven op je vakgebied, en welke activiteiten je werkgever wel en niet verstaat onder scholing.

Verder kunnen er afspraken in staan over de hoogte van het opleidingsbudget en hoeveel uren je daarvoor beschikbaar krijgt. Voor starters ligt het gemiddelde opleidingsbudget tussen de 800 en 1000 euro op jaarbasis, zo blijkt uit cijfers uit 2014 van NIDAP, een marktonderzoeksbureau dat onderzoek doet naar onderwijs en opleidingen in Nederland. Dat budget blijkt in de praktijk vaak wat lager uit te vallen. Maar voor een traineeship verspijkert een organisatie rustig meer dan tienduizend euro.

Wanneer betaalt je werkgever je #opleiding en wanneer moet je dat zelf doen?

Waar je recht op hebt, hangt er ook van af of je direct bij je werkgever in dienst bent of werkt als uitzend- of payrollkracht. In die laatste gevallen val je namelijk niet onder de cao van het bedrijf waar je dagelijks je werk uitvoert, maar onder de CAO Uitzendkrachten. Dan regelt niet ‘je baas’, maar het uitzendbureau je opleiding.

Waarschijnlijk is er voor jou wel het een en ander vastgelegd: in Nederland vallen acht op de tien mensen al onder een cao. Maar als er voor jou niets geldt – soms bij mkb-bedrijven – mis je dan sowieso de boot? Dat hoeft niet, zegt Jorn van Wijk, Directeur HR bij internationaal opleidings- en ontwikkelingsbureau Schouten & Nelissen. ‘Vergeet niet dat opleiding een arbeidsvoorwaarde is. Voordat je begint bij een werkgever kun je dus onderhandelen dat je een bepaalde cursus wilt doen of dat je ruimte wilt krijgen om naar congressen te gaan. Als je zelf een goed plan hebt, zullen ook mkb-leidinggevenden daar echt wel voor open staan.’

3. Hoe bepaal ik of een opleiding nuttig is?

Zomaar een cursus uitzoeken ‘omdat het je wel leuk lijkt’? Gaat niet gebeuren. Wil je echt wat uit een opleiding of ontwikkeltraject halen, dan moet het in het grotere carrièreplaatje passen. Bovendien zal je werkgever de cursus anders niet vergoeden. Daarom stellen de meeste leidinggevenden met hun werknemers een POP of persoonlijk ontwikkelingsplan op. Daarin staat waar jij over een x aantal jaar wil zijn, welke doelen je nastreeft en met welke middelen je dat wilt bereiken. Als je dus wilt weten of een opleiding nuttig voor je is, kun je dat het beste overleggen met je leidinggevende.

Maar er leiden meerdere wegen naar Rome. Ga bijvoorbeeld eens twee dagen op de afdeling zitten waar je uiteindelijk wilt werken, tipt Van Wijk. ‘Praat met mensen die de functie hebben die jij voor ogen hebt. Vraag welke loopbaanstappen zij hebben gemaakt: welke opleidingen kwamen daarin voor? Zij kunnen je precies vertellen wat ze er aan hebben gehad.’

Praten met je omgeving kan je bovendien aan mooie alternatieven helpen. Van Wijk: ‘Je omgeving kan je op andere manieren wijzen: “Je gaat nu wel een cursus ‘beïnvloeden zonder macht’ volgen, maar is het met jouw doel niet beter om een cursus adviseren te volgen?” Daar moet je open voor staan.’

4. Wie betaalt mijn opleiding?

Dat hangt wederom af van je cao of bedrijfsregeling. Val je onder de CAO Uitzendkrachten? Dan legt het uitzendbureau sowieso 1,02 procent van je brutoloon opzij voor opleiding. Sommige andere cao’s noemen ook budgetten die voor rekening komen van de werkgever. Zo zegt de CAO voor het voortgezet onderwijs dat leraren jaarlijks recht hebben op 600 euro en 83 klokuren voor scholing. Uiteindelijk hangt het feit of je werkgever betaalt natuurlijk ook af van jezelf: hoe heb je het onderhandeld?

Voor kortdurende cursussen, congressen en coaching maken veel werkgevers relatief makkelijk geld vrij. Uit cijfers van TNO blijkt dat werknemers in 87,6 procent van de gevallen de opleidingskosten voor hun medewerkers volledig vergoeden. Voor gehele masteropleidingen en MBA’s ligt dat minder eenvoudig. Een werkgever wil die soms best betalen, maar verwacht daar wel wat voor terug. Dat je nog een x aantal jaar bij het bedrijf blijft werken bijvoorbeeld. En als je toch vroegtijdig vertrekt, dat je een deel van de kosten terugbetaalt. Dat soort afspraken leggen werkgevers vast in een studiekostenbeding.

Wie betaalt je opleiding? 5 vragen over opleiding

Best logisch. Toch zijn veel medewerkers huiverig voor de regels van het studiekostenbeding omdat ze bang zijn dat ze het bij ontslag niet terug kunnen betalen, merkt Van Wijk. Maar dat is nergens voor nodig: ‘Als je echt goed bent, dan neemt een nieuwe werkgever zo’n schuld wel over. En anders kun je dat als eis meenemen in je salarisonderhandelingen.’ Gaat een nieuwe werkgever niet akkoord, dan kun je ook met je oude werkgever onderhandelen over de regels. Misschien kan het maandelijkse bedrag omlaag, of kan de terugbetalingstermijn worden verlengd. Zorg wel dat de afspraken goed worden vastgelegd.

5. Er is geen geld, hoe kan ik mezelf dan blijven ontwikkelen?

Jezelf ontwikkelen zit natuurlijk lang niet altijd in een dure cursus of meerdaags seminar. Online zijn er talloze gratis cursussen te volgen. YouTube barst van de instructiefilmpjes en TedTalks en op LinkedIn-groepen kun je talloze groepsdiscussies over jouw vakgebied volgen. Sommige universiteiten bieden tegenwoordig zelfs hele gratis MBA’s aan. Nadeel van al die gratis kennis is dat het vaak ongestructureerd wordt aangeboden en dat er geen kwaliteitsgarantie is. Een papiertje kun je dus niet laten zien.

Ook offline kun je zonder budget een heel eind komen. Ontwikkeling zit natuurlijk niet alleen in kennis, maar ook in contact. Vraag daarom bijvoorbeeld een oudere collega of een rolmodel binnen de organisatie of die je mentor wil zijn, adviseert Van Wijk. ‘Zelf heb ik onze CEO gevraagd of hij mij een jaar wilde coachen. Daar kan ik al mijn praktische vragen aan stellen: gratis advies.’

En ook al is er geen budget, het is altijd goed om je leidinggevende op de hoogte te blijven houden van je wensen. Van Wijk: ‘Misschien in de toekomst wél geld beschikbaar, dan heb je dat in ieder geval al aangegeven. Bovendien kan je leidinggevende je tot die tijd misschien wel opties zonder opleiding bieden, zoals een nieuw project.’

bron: intermediair.nl

RedactieWanneer betaalt je werkgever je opleiding en wanneer moet je dat zelf doen?