U heeft een vakantie geboekt, een familiefeest gepland of wilt een vrije dag opnemen, maar uw werkgever weigert uw verlofaanvraag. Mag dat zomaar? En wat kunt u doen als u het er niet mee eens bent? In dit artikel leggen wij uit hoe het verlofrecht in Nederland werkt, wanneer een werkgever verlof mag weigeren en welke stappen u kunt zetten als u in conflict komt over uw vrije dagen.

Hoeveel vakantiedagen heeft u wettelijk recht op?

Elke werknemer in Nederland heeft op grond van artikel 7:634 van het Burgerlijk Wetboek recht op een minimum aantal vakantiedagen. Dit wettelijk minimum bedraagt vier keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Werkt u vijf dagen per week, dan heeft u recht op ten minste twintig vakantiedagen per jaar. Werkt u parttime, dan wordt dit naar rato berekend.

Daarnaast kan in uw arbeidsovereenkomst of cao een hoger aantal vakantiedagen zijn afgesproken, dit zijn de zogenaamde bovenwettelijke vakantiedagen. Voor die extra dagen gelden andere regels, onder meer wat betreft de verjaringstermijn.

Hoe vraagt u verlof aan?

De wet schrijft niet precies voor hoe u verlof moet aanvragen. In de meeste gevallen geldt de procedure die is vastgelegd in uw arbeidsovereenkomst, personeelshandboek of cao. Vaak houdt dit in dat u de aanvraag schriftelijk of via een systeem indient, bij voorkeur ruim van tevoren. Houd hier rekening mee: hoe eerder u aanvraagt, hoe sterker uw positie als er een geschil ontstaat.

Wanneer moet de werkgever verlof toekennen?

Uitgangspunt in de wet is dat de werkgever het verlof vaststelt overeenkomstig de wensen van de werknemer (artikel 7:638 lid 1 BW). Dit betekent dat ú bepaalt wanneer u verlof opneemt  en niet uw werkgever. Hier geldt belangrijke uitzondering.

Wanneer mag een werkgever verlof weigeren?

Een werkgever mag uw verlofaanvraag weigeren als er sprake is van gewichtige redenen. Dit zijn zwaarwegende bedrijfsbelangen die zich verzetten tegen het opnemen van verlof op het door u gewenste tijdstip. Denk aan:

• Roosterproblemen: er zijn onvoldoende collega’s beschikbaar om uw werk op te vangen tijdens uw afwezigheid;
• Drukke periodes: in sectoren als de detailhandel of horeca kan de werkgever aanvoeren dat verlof rond piekperioden (zoals de feestdagen of zomervakantie) niet mogelijk is;
• Bijzondere omstandigheden: zoals een onverwachte grote opdracht of een crisis binnen het bedrijf.

De werkgever moet de weigering wel tijdig communiceren. Als de werkgever niet binnen twee weken na uw aanvraag reageert, dan wordt het verlof geacht te zijn vastgesteld overeenkomstig uw verzoek. Met andere woorden: stilzwijgen geldt als akkoord.

Mag de werkgever al goedgekeurd verlof nog intrekken?

In principe niet zomaar. Als de werkgever uw verlof eenmaal heeft goedgekeurd, mag hij dat alleen intrekken als er sprake is van onvoorziene omstandigheden met ernstige gevolgen voor de bedrijfsvoering. Denkt u hierbij aan een acute calamiteit of plotseling ernstig personeelstekort. Bovendien moet de werkgever de schade vergoeden die u lijdt door de intrekking, zoals de kosten van een al geboekte vakantie (artikel 7:638 lid 8 BW).

Wat kunt u doen als uw verlof ten onrechte wordt geweigerd?

Als u van mening bent dat uw werkgever uw verlof zonder goede reden weigert, zijn er verschillende stappen die u kunt zetten:

• Ga in gesprek: vraag uw werkgever schriftelijk om een toelichting op de weigering. Zo legt u ook vast dat u bezwaar maakt.
• Raadpleeg de cao of arbeidsovereenkomst: controleer of er afwijkende afspraken zijn gemaakt over verlof.
• Schakel de OR in: heeft uw bedrijf een ondernemingsraad, dan kan die een rol spelen bij een conflict over arbeidsomstandigheden en verlofbeleid.
• Stap naar de rechter: in het uiterste geval kunt u via een kort geding verlof afdwingen. Dit is een snelle procedure waarbij de rechter een voorlopige voorziening kan treffen.

Verjaring en uitbetaling van vakantiedagen

Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het einde van het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd (dus op 1 juli van het jaar erna), tenzij u redelijkerwijs niet in de gelegenheid was om ze op te nemen. Bovenwettelijke vakantiedagen verjaren pas na vijf jaar. Bij het einde van het dienstverband heeft u recht op uitbetaling van uw resterende vakantiedagen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? De Rechtswinkel Rotterdam is telefonisch bereikbaar op maandag van 13:00–17:00, op donderdag van 13:30–17:30 en op dinsdag, woensdag en vrijdag van 8:30–12:30.